เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 นายนพรัตน์ ธำรงทรัพย์ ผู้อำนวยการกองแผนงาน มอบหมายให้นายเอกราช ญาณอุบล ผู้อำนวยการกลุ่มงานยุทธศาสตร์และการวางแผน พร้อมด้วยนายประทีป คำดวง นักวิเคราะห์นโยบายและแผน กองแผนงาน เข้าร่วมการฝึกอบรม “หลักสูตรการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA)“ ระหว่างวันที่ 4 - 5 และ 11 - 12 กุมภาพันธ์ 2569 จัดโดยกองยุทธศาสตร์การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ร่วมกับ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ณ โรงแรมอัมรา กรุงเทพ ฯ โดยมี ดร.วิชญายุทธ บุญชิต รองเลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เป็นประธานกล่าวเปิดการฝึกอบรมดังกล่าว

                   วันแรก (4 กุมภาพันธ์ 2569) ช่วงเช้า ได้รับฟังการบรรยายจาก อ.ดร.วิน ไตรวิทยานุรักษ์ อาจารย์ภาควิชาสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้อธิายให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเข้าใจพื้นฐานและความสำคัญเกี่ยวกับ SEA และร่วมกันวิเคราะห์ พิจารณาตลอดจนค้นหาผลกระทบเชิงระบบของนโยบายและแผนงาน ซึ่งครอบคลุมทุกมิติ ทั้งมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ช่วงบ่าย ได้รับฟังการบรรยายจาก รองศาสตราจารย์ ดร.อุ่นเรือน เล็กน้อย ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสังคม และ Dr. Denise P. Lozano Lazo นักวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชี้ให้เห็นถึงภาพรวมกระบวนการ SEA ตั้งแต่กระบวนการคัดกรองแผนงาน การกำหนดขอบเขต การพัฒนาทางเลือกและการประเมิน การกำหนดมาตรการเพื่อความยั่งยืน ตลอดจนกระบวนการการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีความรู้ความเข้าใจในหลักการวางแผนด้วยกระบวนการ SEA ซึ่งจะเป็นพื้นฐานในการต่อยอดแนวคิดเชิงวิเคราะห์ การคิดเชิงระบบของผู้เข้ารับการฝึกอบรมต่อไป
                  วันที่ 2 (5 กุมภาพันธ์ 2569) ช่วงเช้า ได้รับฟังการบรรยายจาก Dr. Denise P. Lozano Lazo นักวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้อธิายให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเข้าใจในกระบวนการคัดกรองและการกำหนดขอบเขตประเด็น (Screening and Scoping) และให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมร่วมฝึกปฏิบัติในการวิเคราะห์และพิจารณานโยบาย/แผนงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อให้การทำ กระบวนการ SEA ครบถ้วน ครอบคลุมทุกประเด็นที่เกี่ยวข้อง ช่วงบ่าย ได้รับฟังการบรรยายจาก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงษ์ศักดิ์ สุทธินนท์ อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมแหล่งน้ำ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้อธิบายถึงกระบวนการกำหนดและการพัฒนาทางเลือกโดยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียตั้งแต่กระบวนการเริ่มต้น ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในกระบวนการ SEA โดยผู้บรรยายได้ยกกรณีศึกษาทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเกิดความรู้ความเข้าใจและให้ความสำคัญในกระบวนการการมีส่วนร่วมเพื่อให้กระบวนการ SEA เกิดคุณภาพเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้
                  วันที่ 3 (11 กุมภาพันธ์ 2569) ช่วงเช้า ได้รับฟังการบรรยายจาก รองศาสตราจารย์ ดร. เสาวนีย์ วิจิตรโกสุม สถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้อธิายให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเข้าใจในกระบวนการการพัฒนาทางเลือก การประเมินทางเลือก รวมทั้งการวิเคราะห์ทางเลือก เพื่อคัดเลือกทางเลือกหรือการกำหนดทางเลือกให้มีความเหมาะสม โดยผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมและสังเคราะห์ข้อมูลองค์ประกอบของทางเลือกต่างๆ เพื่อให้ส่งผลสะท้อนต่อเป้าหมายที่ชัดเจน ช่วงบ่าย วิทยากรได้อธิายให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเข้าใจในกระบวนการการพัฒนาทางเลือก การประเมินทางเลือก รวมทั้งการวิเคราะห์ทางเลือก (ต่อ) และได้แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติร่วมกันในการประเมินทางเลือก และวิเคราะห์ทางเลือก ผ่านกระบวนการลำดับชั้นเชิงวิเคราะห์ (Analytic Hierarchy Process: AHP) และกระบวนการวิเคราะห์การตัดสินใจแบบหลายหลักเกณฑ์ (Weighted Linear Combination : WLC) เพื่อให้การวิเคราะห์ทางเลือกครบทุกปัจจัยและครอบคลุมทุกมิติ ตลอดจนวิเคราะห์ผลกระทบระยะสั้น และผลกระทบสะสมของทางเลือกเพื่อให้ได้ทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด
                  วันที่ 4 (12 กุมภาพันธ์ 2569) ซึ่งเป็นการฝึกอบรมวันสุดท้าย ช่วงเช้า ได้รับฟังการบรรยายจาก รองศาสตราจารย์ ดร.อุ่นเรือน เล็กน้อย ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้อธิบายให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเข้าใจในกระบวนการการมีส่วนร่วมและการวิเคราะห์ผู้มีส่วนได้เสีย (Stakeholder Engagement) ที่ให้ความสำคัญของประชาชนหรือ ผู้มีส่วนได้เสียได้มีโอกาส มีเวทีแสดงทัศนะ แลกเปลี่ยนข้อมูล และความคิดเห็น เพื่อแสวงหาทางเลือกและการตัดสินใจต่าง ๆ ที่เหมาะสมและเป็นที่ยอมรับร่วมกันของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง  ช่วงบ่าย ได้รับฟังการบรรยายจาก ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ ศาสตราภิชานเงินกองทุน TH-NL Joint Research Partnership for Sustainable and Innovative Water Development and Management จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) คนที่ 1 ได้อธิบายให้ความรู้แก่ผู้เข้ารับการฝึกอบรมถึงมุมมองเชิงเปรียบเทียบและการประยุกต์ใช้กระบวนการ SEA ในด้านการพัฒนาและการบริหารจัดการน้ำ โดยการยกกรณีศึกษา Model และประสบการณ์ที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่การพัฒนาและการบริหารจัดการน้ำระดับพื้นที่ ระดับลุ่มน้ำ และระดับภาพรวมประเทศ และการใช้ข้อมูลสถิติทั้งภายในประเทศ และบริบทสังคมโลก เพื่อให้แผนงาน/นโยบาย ครอบคลุมทุกมิติมีความพร้อมในการรองรับสถานการณ์วิกฤตต่างๆ ที่อาจจะเกิดขึ้น และในช่วงท้ายการฝึกอบรม ได้มีการมอบใบประกาศนียบัตรแก่ผู้ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA) เพื่อให้ผู้ผ่านการฝึกอบรมนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ในกระบวนการจัดทำแผน หรือประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องต่อไป